Oto banknot nieobecny w 99,9% kolekcji serii "Wielcy Polacy".
Ten, od którego rozpoczęła się ta kultowa emisja... choć nigdy nie trafił do obiegu ze względów politycznych.
500 złotych z Marią Skłodowską Curie to jedna z największych rzadkości pieniądza papierowego okresu PRL. Kamień węgielny serii Wielcy Polacy. Banknot z niezwykle ciekawym tłem historycznym, który na rynku antykwarycznym ostatni raz był notowany ponad 6 lat temu!
Był on ostatnim przystankiem trwających kilkanaście lat poszukiwań nowej formy polskich banknotów. Wymiany starej emisji z 1948 roku, która przestała odpowiadać duchem zmieniającej się Polsce. Podróży rozpoczętej w 1960 roku. To wówczas Narodowy Bank Polski ogłosił zamknięty konkurs dla najwybitniejszych grafików. Ich zadaniem było zaprojektowanie nieobecnego wówczas w obiegu banknotu tysiąc złotych.
I choć na podstawie przygotowanych projektów zrealizowano jeden banknot - dobrze znane kolekcjonerom 1.000 złotych z Kopernikiem - to miał on głębsze znaczenie dla polskiego pieniądza papierowego. Rozpoczął współpracę NBP z Andrzejem Heidrichem, który stał się w kolejnych latach twórcą wszystkich polskich banknotów obiegowych! I to on podjął się kolejnej próby. Przygotował dla banku pełną serię pięciu nominałów z "Miastami Polskimi" na rewersie. Te jednak nie wyszły poza etap druków próbnych (bardzo rzadkich, czego dowód mamy w tej kolekcji). Dopiero postawienie na "Wielkich Polaków" okazało się strzałem w dziesiątkę.
Jak wspomina Czesław Miłczak "kierownictwo banku zdecydowało, że pierwszym banknotem z tej serii 500 złotych z podobizną Marii Skłodowskiej". Za jego druk odpowiedzialna była Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych, a jak wspominał Andrzej Heidrich - prace potrwały 5 lat! Aby właściwie zaprezentować banknot decydentom, wykonano jednostronne, wysokiej jakości wydruki awersu i rewersu (jak niniejsze). Zachowano przy nich szerokie marginesy, tak by móc wkleić je do sztywnej okładki z passe-partout tak, że banknot prezentował się jak w formacie obiegowym.
Zabieg ten jednak nie pomógł. Projekt zanegował sam premier Jaroszewicz, wskazując na "nietrafny i niemożliwy do przyjęcia" wybór postaci. Nie zabił jednak całej serii. Już w grudniu 1974 roku do obiegu został wprowadzony banknot 500 złotych z Tadeuszem Kościuszką, rozpoczynając serię znaną niemal każdemu Polakowi.
Jedna z ikon kolekcji Janusza Położenki.
W archiwach polskich firm, w tej wersji, notowany zaledwie dwa razy - w roku 2014 i 2019!
Zdecydowanie polecamy, gdyż na kolejną okazję będzie trzeba czekać zapewne latami!
Wymiary arkuszy ~148 x 78 mm (banknotów 137 x 63 mm).
Nasz artykuł przedstawiający szerzej projekt i genezę emisji tego banknotu dostępny na marciniak.com.
