Rotmistrz WITOLD PILECKI, Kolekcja fotografii 26 Pułku Ułanów Wielkopolskich

Oto unikatowa kolekcja fotografii dokumentujących ważny fragment życia jednego z największych bohaterów w historii Polski - rotmistrza Witolda Pileckiego: jego służbę w 26 Pułku Ułanów Wielkopolskich.

Wyjątkową wartość tego zbioru zrozumie każdy, kto próbował pozyskać pamiątki po tej ikonicznej postaci. Obiektów związanych z Witoldem Pileckim po prostu nie spotyka na rynku antykwarycznym. Niemal wszystkie jego fotografie pozostają poza zasięgiem kolekcjonerów, zdobiąc dziś zbiory muzeów czy instytucji kulturalnych. Niemal, gdyż są to fotografie z okresu sprzed i po jego służbie w pułku ułanów. Gdyby nie ta jedna, prywatna kolekcja, nie dało by się w pełni zobrazować bogatego życiorysu rotmistrza…

Dziś mamy zaszczyt zaoferować ją Państwu w ramach tej aukcji.

To wyjątkowy zbiór fotografii 26 Pułku Ułanów, prezentujący zarówno służbę Witolda Pileckiego, jak i manewry, ćwiczenia czy życie codzienne żołnierzy. Kolekcja zebrana przez również ciekawą postać - Adama Ostoję-Owsianego (1898-1963), prywatnie przyjaciela rotmistrza.

W jej skład wchodzi 113 fotografii, z czego na aż 36, w tym 3 tableau, widzimy Witolda Pileckiego. Część z nich zdobi dziś książki biograficzne o rotmistrzu, lecz są tu również kadry dotychczas niepublikowane. Wszystkie prezentujemy na zbiorczym kolażu załączonym do aukcji (pogrubione to zdjęcia z Pileckim), by w kolejnych dniach przedstawić je Państwu dokładniej - m.in. na dedykowanych tablicach - sukcesywnie rozszerzając opis aukcyjny. 

Unikatowy zbiór fotografii 26 Pułku Ułanów Wielkopolskiej, na której możemy dostrzec rotmistrza Witolda Pileckiego podczas jego służby wojskowej w dwudziestoleciu międzywojennym. Poza tym fotografie przedstawiają manewry, ćwiczenia, zawody oraz życie codzienne żołnierzy 26 Pułku Ułanów. Zbiór został zebrany przez przyjaciela Witolda Pileckiego, Adama Ostoję-Owsianego. 

Przedmioty, niewystępujące na rynku kolekcjonerskim. 

Praktycznie wszystkie fotografie Witolda Pileckiego znajdują się w muzeach, lub instytucjach kultury, jednakże są to fotografie z wcześniejszego, lub późniejszego okresu, niż jego służba w 26 Pułku Ułanów. Fakt ten idealnie obrazuje konieczność posiłkowania się dokładnie tymi fotografiami w pozycjach biograficznych dotyczących życia Witolda Pileckiego. 

W skład kolekcji wchodzi 113 fotografii, z czego na 33 z nich mniejszego formatu oraz na 3 tableau widnieje Witold Pilecki. Wszystkie te zdjęcia będą prezentowane na aukcji w kolejnych dniach - m.in. na dedykowanych, zbiorczych tablicach - a obecny opis będzie sukcesywnie rozszerzany.  

Rotmistrz Witold Pilecki - Życiorys:

Witold Pilecki, ps. „Witold” i „Druh”, rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego, żołnierz konspiracji niepodległościowej, współzałożyciel Tajnej Armii Polskiej, więzień i organizator ruchu oporu w KL Auschwitz oraz autor jednych z pierwszych raportów o niemieckim ludobójstwie dokonywanym w obozie. Urodzony się 13 maja 1901 roku w Ołońcu, w północno-zachodniej części Imperium Rosyjskiego, w polskiej rodzinie szlacheckiej pieczętującej się herbem Leliwa. Wychowywany w atmosferze patriotycznej pamięci o represjach popowstaniowych - jego dziadek Józef Pilecki za udział w powstaniu styczniowym został zesłany na Syberię. Od młodości Witold Pilecki związany był z ruchem harcerskim i działalnością konspiracyjną. W czasie I wojny światowej oraz walk o granice odradzającej się Rzeczypospolitej angażował się w polskie struktury samoobrony i wojsko. W latach 1918–1921 służył w Wojsku Polskim, walcząc m.in. w wojnie polsko-bolszewickiej, w Bitwie Warszawskiej oraz w działaniach związanych z obroną Wilna. Za odwagę został dwukrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych.

Po zakończeniu działań wojennych Pilecki próbował podjąć studia rolnicze i artystyczne, jednak związał swoje życie przede wszystkim z majątkiem Sukurcze koło Lidy, który odzyskała jego rodzina. Tam prowadził gospodarstwo, angażował się w działalność społeczną. W 1931 roku ożenił się z Marią Ostrowską, z którą miał dwoje dzieci: Andrzeja i Zofię. Jednocześnie pozostawał oficerem rezerwy kawalerii Wojska Polskiego. Po wybuchu II wojny światowej został zmobilizowany i walczył w kampanii wrześniowej jako dowódca plutonu kawalerii. Po klęsce Polski nie złożył broni, lecz przeszedł do konspiracji. W Warszawie współtworzył Tajną Armię Polską, jedną z pierwszych organizacji podziemnych, w której pełnił ważne funkcje organizacyjne i sztabowe.

Najbardziej znanym epizodem jego życia była dobrowolna misja przedostania się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. We wrześniu 1940 roku, działając pod fałszywą tożsamością Tomasza Serafińskiego, dał się zatrzymać podczas niemieckiej łapanki w Warszawie. Do KL Auschwitz trafił w nocy z 21 na 22 września 1940 roku jako więzień numer 4859. W obozie stworzył Związek Organizacji Wojskowej, którego celem było podtrzymywanie morale więźniów, organizowanie pomocy, przekazywanie informacji poza obóz oraz przygotowanie struktur oporu. Pilecki opracowywał meldunki dotyczące sytuacji w Auschwitz i niemieckich zbrodni, które następnie trafiały do polskiego podziemia i na Zachód. Po niemal trzech latach pobytu w obozie, w nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 roku, uciekł wraz z Janem Redzejem i Edwardem Ciesielskim.

Po ucieczce nadal działał w Armii Krajowej. W czasie powstania warszawskiego walczył początkowo jako zwykły strzelec, a następnie dowodził oddziałem w rejonie tzw. „Reduty Witolda”, należącej do najdłużej bronionych punktów powstańczych. Po upadku powstania trafił do niemieckiej niewoli, a po wyzwoleniu w 1945 roku znalazł się w strukturach 2 Korpusu Polskiego. Na polecenie przełożonych wrócił do kraju, gdzie organizował siatkę informacyjną zbierającą wiadomości o sytuacji w Polsce po przejęciu władzy przez komunistów. W maju 1947 roku został aresztowany przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. W śledztwie był torturowany, a następnie oskarżony w pokazowym procesie o działalność wywiadowczą na rzecz gen. Władysława Andersa i inne czyny wymierzone w państwo komunistyczne. 15 marca 1948 roku skazano go na karę śmierci. Wyrok wykonano 25 maja 1948 roku w więzieniu mokotowskim przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Osobą odpowiedzialną za pociągnięcie spustu był Piotr Śmietański znany jako „Kat z Mokotowa”. W 1990 roku wyrok został unieważniony. Pośmiertnie Witold Pilecki został odznaczony Orderem Orła Białego i awansowany do stopnia pułkownika.

Adam Ostoja-Owsiany - Życiorys:

Urodzony w ziemiańskiej rodzinie, 2 lutego 1898 roku w Kijowie, był synem Bronisława i Zofii z Opalińskich. Podczas I Wojny Światowej należał do Polskiej Organizacji Wojskowej, a od 1918 roku, służył w III Korpusie Polskim na Ukrainie. Po zajęciu Kijowa przez III Armię WP, został oddelegowany do Oddziału II 3 A (sekcja ofensywy, kpt Kazimierz Florek, kpt. Wiktor Drymmer). Ze względu na biegłą znajomość ukraińskiego i rosyjskiego, zajmował się podsłuchem radiotelegraficznym. W lutym 1921 został zdemobilizowany w związku z rozpoczęciem studiów na Uniwersytecie Warszawskim. Z dniem 1 lipca 1925 roku, mianowany podporucznikiem rezerwy. Od 1928 roku brał regularnie udział w ćwiczeniach 26 Pułku Ułanów Wielkopolskich. W jego opinii służbowej z 1934 roku, podpisanej przez dowódcę 4 szwadronu, był charakteryzowany jako „oficer o charakterze zrównoważonym, siła woli duża, może być bardzo dobrym dowódcą plutonu liniowego, względnie dowódcą plutonu zwiadowców konnych w pułkach piechoty”. W 1931 r. ukończył w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu Kurs Dowódców Plutonów Konnego Zwiadu. 19 marca 1939 awansowany do stopnia porucznika rezerwy. W trakcie kampanii wrześniowej, zgodnie ze swoim przydziałem powinien trafić 26 Pułku Ułanów, lecz stało się jednak inaczej. Związek z Odziałem II sprawił, że wyruszył z misją wywiadowczą na Wschód. Po agresji sowieckiej trafił do więzienia NKWD, z którego niedługo później brawurowo uciekł (wszyscy oficerowie, którzy wraz z nim siedzieli w tym więzieniu, zostali zamordowani w Katyniu). 

Po powrocie do Warszawy, odnowił swoje kontakty i jesienią 1939 r. został zaprzysiężony przez swojego przyjaciela z pułku - Witolda Pileckiego, jako żołnierz Tajnej Armii Polskiej. Następnie w ZWZ-AK, gdzie również walczyła duża część jego rodziny. Wykorzystywał swój temperament literacki redagując między innymi „Biuletyn Wschodni AK” i pisząc do „Biuletynu Informacyjnego”. W sierpniu 1944 roku, otrzymał stopień rotmistrza. W latach 1945-46 włączył się w nurt konspiracyjny zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. 

W okresie powojennym został sekretarzem Związku Literatów Polskich w Łodzi, dzięki wstawiennictwu Brzechwy. Później został lektorem języka rosyjskiego na Politechnice Warszawskiej. Odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem POW, odznaką Frontu Litewsko-Białoruskiego, Krzyżem I Korpusu, odznaką za ofiarną pracę, medalem 10-lecie Polski Niepodległej, medalem Za Wojnę 1918-21 oraz odznaką za rany.