Edwin L. Noble - Edwin Lawrence Noble (ur. 23 sierpnia 1891 r. w Charlestown, zm. 23 kwietnia 1951 r. w Winchester) był amerykańskim pilotem wojskowym związanym z polskim lotnictwem. W 1917 r. wstąpił do US Air Service, a po przeszkoleniu na Mineola Field został skierowany do Francji. Po zakończeniu I wojny światowej wrócił do USA, skąd jako ochotnik przybył do Polski.
Od 1 września 1919 r. do maja 1920 r. służył w 7 Eskadrze Myśliwskiej im. Tadeusza Kościuszki, wśród amerykańskich ochotników takich jak Merian C. Cooper czy Cedric Fauntleroy. Piloci eskadry wykonali ponad 460 lotów bojowych w wojnie polsko-bolszewickiej, prowadząc rozpoznanie i ataki na cele naziemne.
26 kwietnia 1920 r., podczas trzech lotów bojowych w rejonie Berdyczowa, Noble szczególnie zasłynął skutecznym niszczeniem bolszewickich kolumn. W ostatnim locie samotnie zaatakował pociąg pancerny, ułatwiając ucieczkę polskim jeńcom. Trafiony w prawy łokieć, zdołał używając tylko lewej ręki dolecieć ok. 85 km do lotniska w Połonnem. Po leczeniu w Kownie i operacji w Paryżu nie wrócił już do latania.
Za męstwo został odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 77, Krzyżem Walecznych nr 2927, Polskim Krzyżem Żołnierzy z Ameryki oraz Odznaką Pilota nr 285, a także awansowany do stopnia kapitana. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych pracował w rodzinnym przedsiębiorstwie i został pochowany na cmentarzu w Winchester po uroczystościach w Bennett Funeral Chapel.
W skład zestawu wchodzi:
- Odznaka, 7 Eskadra Myśliwska (Sawicki str.341-342) - wieloczęściowa odznaka, wykonana w srebrze wysokiej próby i w złocie, w lwowskiej pracowni Mariana Ungera. Konfederatka, skrzyżowane kosy oraz gwiazdki zrobione ze złota próby ok.3, złocone złotem dukatowym (dla uzyskania odpowiedniego koloru). Luksusowe wykonanie odznaki. Poza nakładką w centralnej części każda z wybitych w złocie gwiazdek przytwierdzona indywidualnie nitem. Wersja tej odznaki była przedstawione wyłącznie dla cudzoziemców. Identyczną wersję otrzymała również patronka eskadry. Na rewersie grawerunek E. L. Noble / 11. / Kosciuszko-Escadra. Średnica: 33 mm. Oryginalna nakrętką firmowa, sygnowana E.M.UNGER Lwów. Średnica: 25,5 mm. Odznaka w tej wersji dotychczas niewystąpiła na rynku antykwarycznym.
- Order Virtuti Militari kl.V (Wojciech Stela "Virtuti Militari vol.1" str.90) - produkcji pracowni Krupski i Matulewicz, numerowany na rewersie oryginalnym numeratorem - 77. Krzyż noszony zachowany w bardzo dobrym stanie zachowania, jedynie z małym odpryskiem emalii na prawym skrzydle orła. Krzyż na najwcześniejszej wstążce zamówionej przez M.S. w Domu Mód Hersego. Wniosek na krzyż dostępny online w Centralnym Archiwum Wojskowym - tutaj. Odznaczonemu nie zdążono wręczyć dyplomu ze względu na jego ranę i fakt że został wywieziony z lini frontu pociągiem amerykańskiego Czerwonego Krzyża na dalsze leczenie.
- Krzyż Walecznych BEZ daty, z jednym okuciem i legitymacją (Pecio 1) - najwcześniejsza z wykonanych odmian Krzyża Walecznych. Zlecenie na wypełnienie zamówienia MSWojsk związane z dostarczeniem tego wyróżnienia zaszczytnego otrzymała warszawska firma Albina Różyckiego. Bardzo rzadka wersja, figurująca w katalogu Mariusza Pecio pod numerem 1. Prezentowany krzyż stanowi pewnego rodzaju ewenement, ponieważ ma nabity najwyższy znany numer na tej odmianie (autor podaje zakres numeryczny od 1 do 1500, z jednym wyjątkiem powyżej 2500; tutaj 2927). Numer wybity oryginalnym numeratorem, o wysokości 2,5 mm. Krzyż na bardzo luksusowej wstążce wykonanej przez renomowany Dom Mody Hersego; na wstążce jedno okucie. Wymiary: 46 x 44 mm.Do krzyża oryginalna legitymacja.
- Odznaka Pilota (Sawicki str.562-568) - wykonana w warszawskiej pracowni Jana Knedlera, prawdopodobnie na indywidualne zamówienie. Gapa wykazuje cechy charakterystyczne dla wykonań Kndlera z okresu wojny, to jest słupek o charakterystycznym skoku oraz koluszka w górnej części przylutowana, nie zaś wybita razem z odznaką, jak to miało miejsce w późniejszych egzemplarzach. Na rewersie grawerowany numer "285" oraz inskrypcja "E.L.Noble". Brak łańcuszka, poza tym bardzo dobry stan zachowania. Wymiary: 38 x 63 mm. Oryginalne nakrętka firmowa w komplecie. Średnica: 20 mm.
- Odznaka "Miecze Hallerowskie" (Oberleitner str.145) - wersja z napisem AME-RYKA. Ustanowiona w 1920 r. przez gen. Józefa Hallera i przez niego nadawana żołnierzom ochotnikom, którzy wstąpili do Armii Polskiej we Francji i walczyli w jej oddziałach. Piękny stan zachowania, bez odprysków emalii i na oryginalnej wstążce. Wymiary: 42 x 31 mm.
- Orzeł Legionowy (Zawistowski, Polskie orły do czapek w latach 1900-1917; poz. 255) - Produkcji wiedeńskiej, prawdopodobnie w 1917 roku. Odmiana bita w mosiądzu srebrzonym, miękkim stemplem. Wymiary: 38 x 31,5 mm.
- Krzyż Wojenny (Croix de Guerre) z brązową palmą. Wymiary: 44 x 37 mm.
- Medal Zwycięstwa (Victory Medal) w wersji amerykańskiej z okuciem za Francję + baretka, pudełko i rachunki - wyprodukowany w amerykańskiej pracowni S.G.Adams Stamp & Stationary Co. Średnica: 36 mm.
- Rzadka naszywka US Pilot Wings (Skrzydła Pilota) z okresu I. wojny świtowe. Bardzo dobrze zachowana, wyszywana bajorkiem. Wymiary: 26 x ~91 mm.
- Oznaki kołnierzowe U.S. (x2) Wymiary: 15 x 31 mm.
- Guzik pilota wyprodukowany w Paryżu. Średnica: 15 mm.
- Odznaka Pilota z okresu I Wojny Światowej - dwuczęściowa, wykonana w brązie / tombaku. Wymiary: 26 x 45 mm.
- Odznaka CSM yf (x2) Wymiary: 16 x 13 mm.
- Amerykańskie znaki tożsamości (x2) wraz z dwoma francuskimi medalikami - dwa amerykańskie znaki tożsamości (~31 mm) z medalikiem przedstawiającym Napoleona I (15 mm) i drugim upamiętniającym Bitwę pod Verdun (~26,5 mm). Wszystko na rzemyku.
- Nowy Testament (Active Service Testament) - miniaturowa wersja Nowego Testamentu z 1917 roku, przeznaczona dla żołnierzy walczących w I Wojnie Światowej. Na okładce wiadomość od Lorda Robertsa, dla żołnierzy. Lord Roberts, czyli Frederick Roberts, był marszałkiem polnym Wielkiej Brytanii, więcej o nim tutaj.
- Francuskojęzyczny dokument poświadczający, że porucznik (Lieutenant) Noble przybywa do Polski 15 sierpnia 1919 r. w celu podjęcia służby jako polski pilot.
- Kontrakt wojskowy Edwina L. Noble'a zawarty 1 września 1919 r. podpisany przez Generała Edmunda Hausera i z pieczęcią Ministerstwa Spraw Wojskowych - Departamentu Spraw Personalnych. Więcej o nim tutaj.
- Karta Identyczności (legitymacja personalna) wystawiona w 1919 r., wskazująca bezpośrednie przełożone dowództwo Edwina L. Noble’a: III Grupę Lotniczą.
- Bilet Wojskowy na jednorazowy przejazd z Kamieńca Podolskiego do Lwowa z pieczęcią III-ciej Grupy Lotniczej i Dowództwa III. Grupy Lotniczej.
- Pokwitowanie poborów odbieranych w markach - z pieczęcią 7. Eskadry Bojowej im. Kościuszki - taka sama pieczęć widnieje na wniosku Virtuti Militari, który jest dostępny online w Centralnym Archiwum Wojskowym.
- Zawiadomienie o odznaczeniu Orderem Virtuti Militari oraz o wypisie z Wojska Polskiego. Wystawione 29 października 1920 r.
- Pokwitowanie z Biblioteki Politechniki Lwowskiej.
- Paszport Stanów Zjednoczonych.
- Ubezpieczenie na życie, opiewające na 10.000 dolarów, wystawione w 1920 r. dla Edwin Lawrence Noble - Kosciuszko Squadron Polish Army.
- Legitymacja American Expeditionary Forces z okresu I Wojny Światowej.
- Rekomendacje Lieutanta Colonela Meriana C. Coopera na powtórne przyjęcie E. L. Noble'a do lotnictwa.
- Zbiór fotografii przedstawiających E. L. Noble’a oraz samoloty 7 Eskadry Myśliwskiej. Materiał o wyjątkowej rzadkości: niepublikowane dotąd, unikatowe ujęcia polskiej jednostki lotniczej wraz z jej żołnierzami.
- Odbitka z prasy fragmentu artykułu z życiorysem E. L. Noble'a, wraz ze zdjęciem.
- Mapa z trasą przelotu E. L. Noble'a.
